Chyba tylko w Polsce rozpoczęcie własnej działalności musi oznaczać wielkie ryzyko finansowe, stres, a także kilka dni zmarnowanych na chodzenie po urzędach, żeby zarejestrować działalność.
W Zjednoczonym Królestwie jest zupełnie inaczej, a to przysłowiowe zielone światło dla biznesu świeci się tu bardzo mocno.
Wybór profilu Podstawową decyzją jest oczywiście wybranie profilu naszej działalności. Mogą to być usługi (np. porządkowe, budowlane, ogrodnicze czy komputerowe), handel, gastronomia albo produkcja.
Rynek brytyjski jest bardzo chłonny i łatwy dla przedsiębiorców, ale należy pamiętać, że niektóre zawody wymagają specjalistycznych brytyjskich uprawnień (np. elektrycznych lub gazowych CORGI). Dlatego warto zasięgnąć porady w jednej z wielu instytycji zajmujących się doradztwem biznesowym: w placówkach Business Advice Centre, Business Link lub w wydziałach urzędów miejskich (np. Business Strating-Up lub Development and Enterprise). Porady są udzielane bezpłatnie i dotyczą wszelkich zagadnień: od pomocy w badaniach runku i w opracowywaniu biznesplanu, aż po znalezienie lokalu, na przykład w inkubatorze przedsiębiorczości.
Razem czy osobno? Przed rejestracją należy również przemyśleć sprawę typu działalności. Jesli chcemy prowadzić firmę samodzielnie, rozpoczynamy działalność jako sole trader. Jeśli mamy partnera, nasza firma będzie funkcjonować w partnerstwie(partnership), które może być w układzie 50% i 50%, ale równie dobrze możemy wkłady i zaangażowanie partnerów (a także późniejsze zyski) ustalić w proporcjach 80% i 20%. Możemy również prowadzić spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (limited company).
Rejestracja Na zarejestrowanie rozpoczętej działalności mamy trzy miesiące. Całości rejestracji firmy dokonuje się w HM Revenue & Customs. Można to zrobić telefonicznie pod specjalnym numerem telefonu dla osób rozpoczynających samozatrudnienie (Helpline for the Newly Self-Employed): 0856 915 45 15. Rejestracji można tez dokonać na drukach SE1, dostępnych w placówkach HM Revenue & Customs lub ze strony internetowej: www.hmrc.gov.uk/startingup. Druk SE1 wypełnia się w jednym egzemplarzu i odsyła pod wskazany na druku adres (jedno z regionalnych biur rejestracji) lub oddaje się w dowolnym urzędzie HM Revenue & Customs. Druk wypełniamy podając podstawowe informacje o nas: tytuł (Mr, Miss, Mrs czy inny), nazwisko, imię, datę urodzenia, poprzednie nazwisko (rzypadku zmiany) wraz z datą zmiany, numer ubezpieczenia (NI number), pełny adres, numer kontaktowy oraz dane dotyczące naszego biznesu: datę rozpoczęcia działalności, profil i nazwę firmy, jej adres z numerem telefonu, naszą pozycję w biznesie (sole trader czy partner). Jeśli działamy w partnerstwie musimy tez podać dane osobowe naszego partnera, a on musi wypełnić druk SE1 w swoim własnym imieniu. Na druku SE1 możemy również poprosić o przesłanie dodatkowych informacji, zaznaczając odpowiednie pola. Na koniec składamy tylko swój podpis i wpisujemy datę wypełnianie zgłoszenia. Osoby planujące założenie firmy w sektorze budowlanym (Construction Industry) muszą być zarejestrowane w programie: HM Revenue & Customs Construction Industry scheme (telefon informacyjny – CIS Helpline: 0845 366 7899).
Składka na ubezpieczenie W roku podatkowym 2008-2009 tygodniowa składka na ubezpieczenie społeczne dla pracowników samozatrudnionych (self-employed) wynosi 2.30 funta i jest wyższa o 10 pensów niż składka w poprzednim roku podatkowym. Najwygodniejszym sposobem opłacania tej składki jest zlecenie płatności Direct Debit miesięcznej (płatnej co cztery lub pięć tygodni). Żeby płacić tę składkę w ten sposób należy wypełnić druk: Application to pay Class 2 contribution by Direct Debit (druk CA5601). Druk ten powinniśmy otrzymać razem z drukiem rejestracji naszej działalności w jednym pakiecie. Druk wniosku o płacenie składki podstawowej metodą Direct Debit uzupełniamy podając swój numer National Insurance, datę rozpoczęcia działalności jako self-employed, nazwisko oraz inicjał imienia lub inicjały imion, tytuł, datę urodzenia, pełny adres i numer telefonu, a także typowe dane jak przy każdej instrukcji dla banku dotyczącej ustanowienia płatności Direct Debit: nazwisko posiadacza rachunku, numer rachunku, numer banku (branch sort code), pełny adres banku lub oddziału, a także nasz numer ubezpieczenia (National Insurance number) jako numer referencyjny. Druk podpisujemy i wpisujemy datę. Na druku musimy również zaznaczyć, czy razem z pierwszą miesięczną składką chcemy uregulować składkę należną od początku działalności naszej firmy.
Rachunek bankowy Żeby prowadzić własną działalność nie trzeba mieć osobnego biznesowego konta bankowego, jednak warto sobie takie założyć, bo wtedy możemy kontrolować nasze dochody i rozchody związane z prowadzeniem biznesu. Poza tym, jako posiadacze konta biznesowego wyglądamy bardziej profesjonalnie, a – co najważniejsze – wiele banków oferuje prowadzenie konta biznesowego bez żadnych opłat przez 12, a nawet przez 24 miesiące.
Księgowość Prowadzenie księgowości nie jest zadaniem trudnym. Warto jednak wziąć udział w szkoleniu organizowanym przez HM Revenue and Customs zatytułowanym: Becoming Self Employed. Tam poznamy zasady księgowości, a także możliwości rozliczania zarówno środków ruchomych, jak i trwałych, czy odliczania wydatków związanych z użytkowaniem samochodu do celów służbowych
Rozliczenie roczne Po zakończeniu roku podatkowego mamy czas aż do 31 października na rozliczenie się na podstawie własnego wyliczenia: Self-assessment w formie papierowej. Korzystniej jest jednak zrobić to online na stronie www. hmrc. gov. uk, ponieważ mamy wtedy czas do 31 stycznia następnego roku, a poza tym wersja online jest łatwiejsza w użytkowaniu (pomija na przykład rubryki, które nie dotyczą nas i naszej firmy). W rozliczeniu obliczamy należny podatek oraz dodatkową składkę na ubezpieczenie społeczne- National Insurance Contribution class 4 wysokości 8% (od dochodu między 5 435 do 40 040 funtów) oraz 1% od dochodów powyżej 40 040 funtów. Ważne jest, że do dnia 31 stycznia następnego roku musimy wpłacić należy podatek i składki na ubezpieczenie społeczne za cały miniony rok podatkowy oraz 50% tej kwoty jako zaliczkę na poczet pierwszego półrocza kolejnego roku. Pozostałe 50% musimy wpłacić do dnia 31 lipca.
Dalsza pomoc Zarówno w zakresie prowadzenia księgowości własnej firmy, jak i zatrudniania innych osób, płacenia podatku VAT (obowiązkowego dla firm, w których wartośćsprzedaży wyniesie powyżej 67 tysięcy funtów w bieżącym roku podatkowym), możliwości i zasad odliczania środków trwałych warto korzystać z darmowych szkoleń organizowanych przez HMRC oraz ze specjalnych linii telefonicznych: dla początkujących (Newly Self Employed Helpline): 0845 91 54 515, w sprawie rozliczenia rocznego (Self Assessment Helpline): 845 90 00 444, dla samozatrudnionych (Self Employed Contact Centre): 0845 91 54 655. Powodzenia w prowadzenia własnej firmy życzy Elżbieta Ślebzak
